www.esperanto.gr   Ελληνικά  Esperante

 

Esperantujo

 

Εσπεράντο: η ευκολότερη γλώσσα;

 

Τα πανεπιστήμια Eastern Michigan University (www.emich.edu) και Wayne State University (www.wayne.edu) έχουν ένα κοινό ιστοχώρο με την επωνυμία «Ρώτα ένα γλωσσολόγο» (Ask a linguist www.linguistlist.org) στην οποία δίνονται απαντήσεις από γλωσσολόγους καθηγητές σε ερωτήματα σχετικά με τις γλώσσες, που μπορεί να θέσει ο οιοσδήποτε.

 

Στις 20 Ιουνίου 2004 κάποιος ή κάποια ονόματι Ilia (δεν υπάρχουν στον ιστοχώρο άλλες πληροφορίες εκτός από το όνομα αυτό) έθεσε το ερώτημα:

 

«Πολλοί λένε ότι η Εσπεράντο είναι εύκολη στην εκμάθησή της και ότι αυτό είναι ένα από τα κύρια πλεονεκτήματά της.

 

»Έχω μερικές απορίες.

 

»Προφανώς θα είναι ευκολότερο να την μάθουν άτομα που ήδη μιλούν γλώσσες που παρομοιάζουν με αυτή στην γραμματική και στο λεξιλόγιο και αυτόματα ευνοεί αυτούς που μιλούν γερμανικές και ρωμανικές γλώσσες.

 

»Το γεγονός επίσης ότι είναι τελείως ομαλή, την καθιστά πλέον ευκολότερη. Για κάποιον που μιλά μόνο Ιαπωνικά, για παράδειγμα, το να μάθει Εσπεράντο θα είναι πιο εύκολο από το να μάθει Αγγλικά.

 

»Αναρωτιέμαι όμως για την προφορά. Σε μένα η προφορά της Εσπεράντο φαίνεται δύσκολη και δεν ρέει στην γλώσσα μου όπως η προφορά άλλων γλωσσών που επεχείρησα να μάθω. Νομίζω ότι η απλότητα της γραμματικής υπερτερεί της ευκολίας στην προφορά αυτής της γλώσσας. Ίσως, από πλευράς προφοράς, γλώσσες που αναπτύχθηκαν με τον χρόνο από τους ομιλητές τους, να είναι ευκολότερες, αν και μπορεί να είναι πιο πολύπλοκες στην γραμματική τους.

 

»Θα ήθελα την γνώμη σας στο θέμα αυτό.

 

»Επίσης ενδιαφέρομαι να μάθω για τις αλλαγές στην Εσπεράντο. Πώς οι εσπεραντιστές αντιμετωπίζουν την δημιουργία νέων λέξεων (οι πληροφορίες μου λεν ότι το δάνειο από άλλες γλώσσες είναι αυστηρά απαγορευμένο) και πως αντιμετωπίζουν της φωνολογικές αλλαγές;»

 

Το ερώτημα αυτό έλαβε τέσσερεις απαντήσεις. Πρώτος απάντησε ο καθηγητής γλωσσολογίας Τζόζεφ. Φ. Φόστερ (Phd. Joseph F. Foster) του Πανεπιστημίου του Σινσινάτι την 21η Ιουνίου 2004:

 

«Προσωπικά θεωρώ την Εσπεράντο ως ολοκληρωτική απώλεια χρόνου από οποιαδήποτε άποψη και να δει κανείς την γλώσσα. Όσον αφορά την προφορά, την στιγμή που δεν υπάρχουν πραγματικά εκ γενετής ομιλούντες την γλώσσα, ρέπει προς το να προφέρεται σύμφωνα με τις φωνητικές τάσεις που υπάρχουν στην φυσική γλώσσα των ομιλητών της. Έτσι ενώ ο κανόνας λέει ότι όλα τα φωνήεντα προφέρονται το ίδιο είτε τονίζονται είτε όχι, στους αγγλόφωνους, γερμανόφωνους ή ρωσσόφωνους τα άτονα φωνήεντα χάνουν την φωνητική τους αξία και ουδετεροποιούνται. Έτσι το «parolas Esperanton» ακούγεται «pəroləs Espərantən» είτε ο Ζάμενχωφ ή ο σημερινός πρωθιερέας των ευαγγελιστών της Εσπεράντο το θέλουν ή όχι. Το αν τα ψιλά σύμφωνα δασύνονται ή το αν το οδοντικό “t” προφέρεται ως ουρανικό επαφίεται αποκλειστικά και μόνο στους κανόνες προφοράς της εθνικής γλώσσας του ομιλούντος την Εσπεράντο. Και ενώ τα φαινόμενα αυτά μπορούν να περιορισθούν στο ελάχιστο επειδή οι περισσότεροι εσπεραντιστές συνειδητοποιούν την σωστή προφορά της γλώσσας, αν τα φαινόμενα αυτά αφήνονταν ανεξέλεγκτα και δεν διδασκόταν επίμονα και επίπονα η σωστή προφορά της γλώσσας θα γίνονταν ασυνείδητα και θα ξέφευγαν κάθε ελέγχου.

 

»Προτείνω να συμβουλέψετε τους Ιάπωνες φίλους σας να θεωρήσουν τον εσπεραντισμό σαν ένα είδος μεσσιανισμού και πανευρωπαϊκής εθνικιστικής κίνησης και να τον μελετήσουν σαν μία οιονεί θρησκεία και να μάθουν Αγγλικά, Γαλλικά, Κινεζικά ή όποια άλλη δεύτερη γλώσσα θέλουν».

 

Η δεύτερη απάντηση ήρθε την ίδια ημέρα – 21 Ιουνίου 2004 – από τον συνταξιούχο καθηγητή του Πανεπιστημίου του Κεμπέκ στο Μόντρεαλ του Καναδά Ρόμπερτ Α. Πάπεν (Robert A. Papen):

 

«Αν και συμφωνώ απόλυτα με τον συνάδελφό μου Φόστερ θέλω εν τούτοις να επισημάνω ότι η όλη έννοια «δυσκολία» είναι εντελώς αμφιλεγόμενη. «Δυσκολία» είναι ένα ψυχολογικό ζήτημα και όχι γλωσσολογικό αν και οι γλωσσολόγοι έχουν λανθασμένα (κατά την γνώμη μου) έχουν κάνει κατάχρηση του όρου. Γενικά οι γλωσσολόγοι έχουν θεωρήσει την «γλωσσολογική απόσταση» μεταξύ ενός μαθητή Α και ενός μαθητή Β στην ικανότητά τους να εκπαιδευθούν ως πηγή δυσκολίας. Το πρόβλημα είναι βεβαίως ότι η γλωσσολογική απόσταση είναι δύσκολο να ορισθεί σαφώς και επί πλέον ότι ουδείς μέχρι σήμερα κατάφερε να αποδείξει πως μία τέτοια «απόσταση» (εάν τελικά ορισθεί) μπορεί να συνδεθεί ψυχολογικά με την έννοια «δύσκολος» (Στην εκμάθηση; Στην χρήση; Στην εκμάθηση και χρήση; Στην απομνημόνευση;)»

 

Τρίτη απάντησε την 22α Ιουνίου 2004 η Νάνσυ Τζ. Φρίσμπεργκ (Nancy J. Frishberg). Δυστυχώς δεν υπάρχουν περισσότερες πληροφορίες για αυτήν στον ιστοχώρο.

 

«Ποιος ο σκοπός του να μάθεις μία άλλη γλώσσα; Εάν είναι για να πεις ότι έμαθες μια γλώσσας σε χρόνο ρεκόρ, τότε μπορείς να μάθεις Εσπεράντο και ίσως να την μάθεις και πιο γρήγορα από «χρόνο ρεκόρ» σύμφωνα με τον καθηγητή Φόστερ επειδή δεν υπάρχει οργανωμένη κοινότητα ομιλητών της που να ελέγξει πόσο καλά την μιλάς και σε τι βαθμό την έχεις μάθει.

 

» «Εύκολη στην εκμάθηση» είναι ένα κριτήριο και όπως λέει και ο καθηγητής Πάπεν «εύκολη στην απομνημόνευση», «εύκολη στην ανάγνωση» και εύκολη στην χρήση» είναι μερικά άλλα. Εάν θέλεις να μάθεις μία γλώσσα που να σου επιτρέπει να ταξιδεύεις ή να ζήσεις, τότε μάθε μια γλώσσα που να χρησιμοποιείται στην περιοχή που θέλεις να ταξιδέψεις. Εάν σου αρέσει η ηχητική μιας γλώσσας, τότε μάθε την. Εάν θέλεις να μελετήσεις την φιλολογία στο πρωτότυπο, μάθε την γλώσσα των συγγραφέων που προτιμάς. Και ούτω καθ’ εξής...»

 

Η τέταρτη απάντηση ήταν της καθηγήτριας του Πανεπιστημίου του Σαν Ντιέγο (San Diego State University) Σουζέτ Χέιντεν Έλτζιν (Suzette Haden Elgin www.sfwa.org/members/elgin) την 24η Ιουνίου 2004:

 

«Νομίζω ότι θα βρεις πάμπολλες πληροφορίες σχετικές με την ερώτησή σου αν διαβάσεις το Βιβλίο της Εσπεράντο (The Esperanto Book) του Ντον Χάρλοου (Don Harlow). Θα το βρεις στην διεύθυνση www.webcom.com/donh/eaccess/eaccess-book.html.

 

»Απαντήσεις για τις άλλες απορίες σου θα βρεις στους ιστοχώρους: www.linguistlist.org/panel-reply.html?askling=200323307&panelid=8, www.linguistlist.org/querylistdisplay-panel.html?panelid=8, www.linguistlist.org/querylistdisplay-usr.html».

 

Γνωρίστε τον κόσμο - Ανακαλύψτε την Εσπεράντο